Elastomeren zijn tijdens de productie
aan strenge kwaliteitscontroles onderworpen.
Ter controle van het
productieproces worden adequate controles uitgevoerd met betrekking tot het
eindproduct, de ruwe grondstoffen als wel het materiaal na de vulkanisering.
De karakteristieke eigenschappen van de vulkanisaten van een materiaal zijn
vermeld in de materiaalspecificatie. De in de specificatie weergegeven
resultaten zijn vastgesteld op testplaten volgens genormeerde testmethoden.
Vergelijkingen met resultaten ten aanzien van eindproducten, bijvoorbeeld O-ringen,
leiden door de andere geometrie tot afwijkende resultaten, die echter niet
in tegenspraak hoeven te zijn met de vermelde materiaalspecificaties.
Downloaden materiaalspecificaties standaard compounds
NB 70 0100
NBR80
NBR90
FP 80 0130 (handelsnaam Viton®*)
EP 70 0170
SI 70 0180
* Gedeponeerde handelsnaam van DuPont Performance Elastomers
Begrippen uit de materiaalspecificatie
Hardheid
De hardheid van elastomeren kan volgens Shore A resp. D (DIN-norm 53505) of
als drukhardheid volgens IRHD (DIN-norm 53519 blad 1 en 2) worden getest. De
meest gebruikte testmethode is Shore A en om kleine doorsneden te testen de
IRHD microhardheidstest. In beide gevallen beantwoordt de hardheid aan de
weerstand van de elastomeer testplaat tegen het indringen van een metalen
punt (bij Shore A van een kegelvormig stukje materiaal, bij Micro-IRHD van
een kogel). Met adequate testapparatuur wordt de hardheid van genormeerde
testplaten vastgesteld en in de materiaalspecificatie vermeld.
Testresultaten betreffende hardheid van de geproduceerde O-ring kunnen door
de van de genormeerde testplaat afwijkende geometrie tot verschillende
resultaten leiden.
Trekvastheid, reksterkte
Het uitvoeren van de trekproef is beschreven in de DIN-norm 53504. Hierbij
wordt een genormeerde testplaat uitgerekt totdat een scheuring optreedt. De
trekvastheid (het scheurvrij zijn) van een materiaal [N/mm2] is de kracht
[N] die nodig is om een testplaat te doen scheuren, betrekking hebbend op de
doorsnede van de testplaat [mm2]. De reksterkte (scheursterkte) [%] is de
rek van een gemarkeerde meetlengte (gemeten lengte) van de genormeerde
testplaat op het moment van scheuren ten aanzien van de oorspronkelijk
gemeten lengte. De waarden betreffende trekvastheid en reksterkte van de
geproduceerde O-ring kunnen door de van de genormeerde testplaat afwijkende
geometrie tot geringere resultaten leiden. Bij de beoordeling van de
montagemogelijkheden van kleine O-ringen over een relatief grote diameter
dient met dit aspect rekening te worden gehouden.
Drukvervormingsrest DVR (compression set)
Elastomeren tonen, afhankelijk van de samenstelling van het
mengsel, tijd, temperatuur en de vervorming, naast het elastische gedrag ook
een plastische vervorming
(“vloeien“). Een voor enige tijd in de inbouwruimte vervormd onderdeel
krijgt na de demontage niet meer voor 100% zijn oorspronkelijke doorsnede
terug, maar behoudt een gedeeltelijk blijvende vervorming.
De DVR wordt getest volgens de DIN-norm 53517 of ASTM D 395 B en kan tussen
0% en 100% liggen,
waarbij 0% de ideale waarde en 100% het slechtst mogelijke resultaat
weergeven.
Bij de beoordeling van een waarde voor de drukvervormingsrest is het
belangrijk nauwkeurig op de testparameters te letten. Hetzelfde materiaal
kan bijvoorbeeld door verandering van de temperatuur in de test betere of slechtere
resultaten behalen. Hetzelfde geldt ook voor de tijdsduur van de test.
Verandering van eigenschappen na veroudering
Ter beoordeling van het gedrag bij veroudering en de geschiktheid
van materialen in bepaalde media worden veranderingen van eigenschappen van
de materialen na het op voorraad houden in deze media onderzocht. De
DIN-norm 53508 beschrijft de kunstmatige veroudering in lucht. De
gedragsbepaling van elastomeren in vloeistoffen, dampen en gassen wordt
beschreven in de DIN-norm 53521. Vastgesteld worden hier bijvoorbeeld de absolute
verandering van hardheid en de procentuele verandering van trekvastheid, reksterkte en volumes in vergelijking met de waarden van de niet verouderde
proefplaten.
Koudebestendigheid
Bij afnemende temperaturen veranderen de mechanisch-technologische
eigenschappen van elastomeren. Zo nemen bijvoorbeeld hardheid en scheursterkte toe,
terwijl de reksterkte afneemt. Vanaf een bepaalde temperatuur wordt het
materiaal zo hard en bros dat het onder belasting glasachtig breekt. Wanneer
het materiaal in bevroren toestand niet mechanisch wordt belast (bijvoorbeeld bij het
opslaan), dan krijgt het na verwarming zijn oorspronkelijke eigenschappen
terug. Ter beoordeling van de flexibiliteit bij koude staan er verschillende
tests ter beschikking. Waarden die vaak vermeld worden zijn de minimaal
toelaatbare temperatuur (brittleness point) volgens de DIN-NORM 53546 en de
TR10-temperatuur volgens ASTM D 1329. Uit de interpretaties van deze waarden
kunnen conclusies worden getrokken voor de praktische toepassingsgrens bij
koudetemperaturen.
Meer onderwerpen:
Algemeen
De Kwaliteit
Certificering
Compounds
Montage
Technische informatie
REACH
Labs
RoHS
Downloads
